Działo się w Łęce Wielkiej część 1

 

 

Kalendarium ponieckie     

Działo się w Łęce Wielkiej

część 1:

1282–Nazwa wsi pojawia się po raz pierwszy w źródłach historycznych.W dokumencie sądowym wymieniony jest Włodzisław”, sołtys Łęki Wielkiej, który stawał jako świadek w sądzie w Krzywiniu. W średniowiecznych dokumentach łacińskich nazwa wsi była różnie pisana, np.: Magna Lanka,(1310),    (1391), Magnum Lanke (1401), Welka Lanka (1408),Maius Lanka ( 1415), Lanka (1418), Velicalanka (1422), Wylga Lanka(1422), Utraque Lanka (1422), Maior Llanka (1427), LankaWyelga (1445),Wielka Lanka (1449), Lanka Maior (1464), Magna Lanky 1 (469), Magna Lang (1510).

1310 – Łęka Wielka znalazła się w granicach dystryktu ponieckiego utworzonego przez Henryka, księcia wielkopolskiego i głogowskiego.

1401-1520 – Jako właściciele wsi pojawiają się w dokumentach rody:Gryżyńskich, Włoszakowskich, Opalińskich oraz śląskiej rodziny Kosków, wywodzącej się z Koźla.    

1401-02 – Sąd nakazał dokonać w sposób polubowny rozgraniczenia wsi Gola i Łęka Wielka. przy pomocy   i Ujazdu. W procesie o rozgraniczenie dóbr przed sądem stawali: Wierzchosława (Wierzchoszka), żon Jaśka Koski, Jan Gryżyński, Pietrasz Golski z matką i braćmi.

1401-23 – Spory Wierzchosławy, żony Jaśka Koski z Gryżyńskimi. Dowodziła, że jej mąż Jasiek Koska nie ukradł Janowi Gryżyńskiemu żyta wartości 1 grzywny. Następny spór dotyczył tytułu własności Łęki Wielkiej.

Wierzchosława twierdziła, że jej matka posiadała Łękę Wielką, natomiast Jan Gryżyński przysłał 12 pługów z 24 ludźmi, którzy na jego polecenie zaorali bezprawnie należące do jej matki pole. Przy tych działaniach był obecny sam Gryżyński z 3 szlachcicami. Wierzchosława toczyła także spory z Borkiem Gryżyńskim, synem Jana. Spór dotyczył roli. Z kolei Wierzchosława została pozwana przez Jafroszkę, wdowę po Łęckim, która dowodziła, że Wierzchosława krzywdziła matkę Tomisława,posiadającą części w Łęce Małej i Wielkiej. Ojciec Tomisława pozwał ją ztego powodu. Inny proces Wierzchosławy z Jafroszką i jej dziećmi z Bukownicy toczył się o 1/3 część  Łęki Małej i 1/3 część Łęki Wielkiej oraz o rolezwane zbytkami(residuitates wulgariter sbithki).

1418 - Borka Gryżyński,należącym do Dobrogosta Koleńskiego przy pomocy o pola[starcówopolnych].Przeciwko temu rozgraniczeniu wystąpili Brylewscy, którzy przerwali te czynności (wstukali convicinitatem) w miejscu, gdzie rozpoczyna się granica Łęki Wielkiej z Brylewem. Koleński ocenił szkodę na 60 grzywien, lecz sąd oddalił jego roszczenia i pozostawił stronom decyzję co do dalszego postępowania w sprawie granic Łęki Wielkiej z Brylewem. W roku następnym rozgraniczenie zostało ostatecznie polubowne przy pomoc Ujazd przez wyżej wymienionego Borka Gryżyńskiego oraz Szczepana   z Brylewa.

1470 - Jakub, sołtys Łęki Małej pozwał plebana Macieja Wyskotę z Żytowiecka o to, że pleban nie przyjął od niego dziesięciny w ziarnie takim, jakie sołtys zebrał ze swej roli, a następnie za niedostarczenie dziesięciny obłożył go ekskomuniką i nie chciał udzielać sakramentów jego rodzinie. Ponadto pleban zajął mu 209 owiec i przetrzymał je u siebie ok. tygodnia, a następnie zwrócił część owiec, zaś 52 u siebie zatrzymał. Sołtys ocenił krzywdę wynikłą niesłusznej ekskomuniki na 40zł, a szkody w owcach na 12grzywien.Plebanzarzucił sołtysowi, że mu zabrał konia wartości 6zł węgierskich, na co sołtys wyjaśnił, że konia zajął w lesie należącym do jego pani, Małgorzaty z Włoszakowskich Opalińskiej, kasztelanowej santockiej.

 

 

Źródło:

-„Słownik historyczno – geograficzny ziem polskich w średniowieczu”.

Edycja elektroniczna. Red. ogólna: Tomasz Jurek, opracowanie informatyczne Stanisław Prinke.

http://www. slownik. ihpan. edu. pl/search.php?id=20439&q=%C5%81%C4%99ka%20Wielka&d=0&t=0 (dostęp 16.07. 2013)

Stronę odwiedziło 2166687 osób.
realizacja 2011: studio fabryka